بيومتريال

چسب هاي بافتي و بند آورنده هاي خون ريزي :‌

                          ابزارهاي جديدي براي جراحان

 چسب هاي بافتي ابزار جديدي هستند كه در محدوده گسترده اي از جراحي ها مورد استفاده قرار مي گيرند . بطور كلي جراحي هاي مدرن به سمت كاهش دادن روش هاي تهاجمي پيش مي رود كه براي اين منظور به بهبود ابزار پزشكي نيازمنديم .

 تاريخچه :

 استفاده از چسب هاي بافتي مربوط به نيمه  آخر قرن بيستم است  . عامل درزگير فيبرين در سال 1972 براي استفاده هاي تجاري به عنوان ماده اصلي چسب و بند آورنده ي خون استفاده شد كه اين اولين استفاده ي كلينيكي گسترده از چنين موادي بوده است . تلاش ها براي گرفتن تائيد FDA از همان زمان آغاز شد ولي حدود 25 سال طول كشيد تا پذيرش نهايي براي حضور اين مواد در بازار فروش آمريكا گرقته شود كه دليل اين تاخير نگراني از سلامت ويروسي و درجه ي تاثير گذاري اين مواد بوده است . سرانجام در May 1998 اين مواد تائيد‌ FDA  را دريافت كردند .

استفاده از چسب هاي بافتي به دوره هاي آموزشي نياز دارد ولي هنوز اين موضوع پذيرفته نشده است بخصوص چون نياز به چسب هاي بافتي در تخصص هاي گوناگون و استفاده هاي مختلف ممكن است متفاوت باشد . مثلا يك جراح قلب به پليمريزه شدن سريع چسب و بند آوردن سريع خون ريزي نياز دارد در حالي كه يك جراح زيبايي به يك سرعت پايين پليمريزه شدن نياز دارد تا بتواند موقعيت پوست را اصلاح كند .

 يك عامل بند آورنده ي خون بايد خواص زير را دارا باشد :‌

1.      سلامت : عامل بايد سالم باشد و عوامل ناسازگار به عنوان نتيجه ي خود ماده يا نتايج زيست تخريب پذيري آن نبايد بوجود آيند .

2.      تاثير گذاري : ماده بايد در استفاده اي كه جراحان از آن انتظار دارند تاثيرگذار باشد مثلا جراح پوست براي تنظيم محل دقيق پوست به سرعت پليمريزه شدن آهسته نياز دارد در حالي كه اين موضوع در مورد جراح قلب بر عكس است .

3.      قابليت استفاده :‌ ماده را بايد بتوان به آساني در شرايط مختلف و در زمان معقول بدست آورد ؛ سادگي استفاده و همچنين توانايي رد كردن ماده از بين ابزار جراحي مثل آندوسكوپ و لاپاروسكوپ و ... نيز مهم است .

4.      قبليت توليد :‌ استفاده از اين عامل ها بايد باعث كاهش قيمت كلي عمل جراحي شود .

5.      قابليت تطبيق :‌ محصول بايد يك تناسب رضايت بخش از تاثير گذاري و سلامت را ارائه كند .

 مثال ها يي از استفاده ي چسب هاي بافتي

1.      بخيه پوست

سيانو اكريليت ها

در حال حاضر تنها يك نمونه از اين مواد بصورت تجاري در دسترس است .

2- اكتيل-سيانواكريليت اخيراٌ براي زخم هايي كه وضعيت آن ها خيلي بحراني نيست استفاده شده است . اين چسب بافتي براي استفاده هاي موضعي پوستي پذيرفته شده است و براي استفاده هاي داخلي بكار نمي رود . اين ماده در زخم هاي پارگي پوست بعد از اين كه زخم كاملا تميز شد استفاده مي شوند كه همراه با حداقل حالت تهاجمي است . در اين حالت لبه هاي پوست در محل نگه داشته مي شوند و پليمريزاسيون با ايجاد پيوند با يون هاي هيدروكسيل اتفاق مي افتد . (شكل 1 )

استفاده از اين ماده مكن است سبب آزاد شدن گرما شود كه در بيمار با احساس گرما نمايان مي شود . اين چسب بصورت لايه هاي روي هم با فاصله هاي زماني 30 ثانيه اي و در فاصله يك سانتي متر از لبه ي زخم استفاده مي شود . استفاده از اين مواد براي زخم هايي كه وضعيت حادتري دارند توصيه نمي شود چون اگرچه سيانواكريليت ها بسيار قوي هستند ولي توانايي آن ها براي نگه داري از زخم بوسيله ي دوام خود پوست محدود مي شود . چون پيوند هاي سيانواكريليت با پوست سطحي است . اين ماده تقريبا 10-7 روز بعد از استفاده به عنوان يك لايه ي سطحي پوست با يك اپيتليوم جديد جايگزين مي شود كه باعث مي شود چسب بدون نياز به مراجعه به مطب دكتر برطرف شود .

اگرچه استفاده داخلي از سيانو اكريليت ها مطلوب است ولي به دليل موارد سرطان زايي كه در حيوانات و انسان هايي كه با استفاده داخلي از سيانو اكريليت ها درمان شده اند ، گزارش شده استفاده ي داخلي از آن در حال حاضر توصيه نمي شود . 2- اكتيل سيانواكريليت در  حال حاضر بصورت  آمپول موجود است كه در حدود 50 دلار به ازاي هر ميلي ليتر  ارزش دارد .

 2 . بند آوردن خون 

      2.1  عامل درزگير فيبرين ، ترومبين و كلاژن  ، عامل درزگير فيبرين به همراه كلاژن و    ژل هاي پلاكتي

اين عامل ها به عنوان كمك كننده در فرآيند بندآوردن خون پذيرفته شده اند .

       2.2  درزگير فيبرين

درزگير فيبرين يك عامل بند آورنده ي خون است كه اخيراٌ توسط FDA پذيرفته شده است كه از دو جزء مايع تشكيل شده است . عامل تجاري از تغليظ تروبين انساني و فيبرينوژن انساني و مقدار ناچيزي از فاكتور XII و كلسيم تشكيل شده كه وقتي تركيب مي شوند موجب تقسيم فيبرينوژن مي شوند و براي توليد فيبرين كراسلينك استفاده مي شوند . فيبرين با اضافه كردن  aprotinin گاوي تثبيت مي شوند . سرعت فرآيند پليمريزاسيون تحت تاثير تجمع ترومبين است ؛ تجمع ترومبين  موجب سرعت بيشتر پليمريزاسيون مي شود  . توليدات تجاري مورد تاييد FDA  اين ماده بصورت گسترده اي در آمريكا در دسترس اند .

Aprotinin  گاوي براي تثبيت و اصلاح سرعت تخريب بوسيله fibrinolysis   و antifebrinolysis به عامل تجاري درزگير فيبرين اضافه مي شوند . كلسيم نيز به ينوان يك كاتاليست عمل مي كند و ميزان پليمريزاسيون را افزايش مي دهد .

در سال 1998 ، FDA  درزگير فيبرين را براي سه مورد ويژه پذيرفت كه شامل بند آوردن خون در زمان عمل جراحي قلبي و طحال مي شود 

2.3  كلاژن و ترومبين 

اين محصول شامل كلاژن و ترومبين گاوي است كه اخيراٌ به عنوان يك كمك كننده براي بندآوردن خون در جراحي ها پذيرفته شده است . امتياز مهم اين عامل توانايي آن براي بند آوردن خونريزي هاي شديد است . چون به عنوان يك ماتريس ژلاتيني استفاده مي شود كه تمايل دارد روي سطح خونريزي باقي بماند و از روي سطح شسته نمي شود .

 2.4  ترومبين ،كلاژن وپلاسما

اين عامل جديد از پلاسماي  خون بدن به عنوان منبع فيبرينوژن  استفاده مي كند كه مي تواند با موضعي گاوي و كلاژن براي شكل دادن عامل درزگير فيبرين تركيب شود . اين ماده به عنوان يك كمك كننده در بندآوردن خون در عمل جراحي كبد ، قلبي و آوندي پذيرفته شده است و در طول عمل جراحي در اتاق عمل آماده      مي شود  . اين ماده در دوره زماني 8 هفته اي بعد از استفاده تخريب مي شود .

قيمت اين مواد حدود 100 تا 150 دلار براي هر ميلي ليتر است .

 2.5 ژل هاي پلاكتي

اين محصول را مي توان هنگام عمل جراحي قلبي براي بهبود و بند آوردن خون استفاده كرد . در اين مورد فقط عامل درزگير فيبريني ايجاد نمي شود بلكه از اجزاي طبيعي خون شامل پلاكت ها براي تاثير گذاري بيشتر استفاده مي شود  بطوري كه اين ماده خيلي از درزگير فيبرين تجاري موجود مؤثرتر است .

 3 . pneumostasis

عمل هاي جراحي كه روي ريه انجام مي شوند مي توانند با نفوذ هوا از بخش هاي جدا شده ي پارانشيم ريه همراه باشند . بنا براين چسب هاي بافتي كه بتوانند نفوذ هوا را كاهش دهند را براي جلوگيري از نفوذ هوا نياز داريم .

پليمر هاي پلي اتيلن گلايكول

تعدادي از عامل هاي جديد سنتزي قادر هستند به عنوان چسب هاي بافتي   pheumostasis  را افزايش دهند . يك نمونه از پليمر پلي گلايكول (PEG) اخيراٌ براي فروش تجاري در آمريكا توسط FDA  پذيرفته شده است . اين عامل در  May 2000  پذيرفته شد و اولين چسب بافتي اي است به صورت ويژه براي استفاده در پارانشيم ريه پذيرفته شد .

احتمال سوراخ شدن ريه بعد از عمل جراحي براي بيماران درمان شده با پليمر  PEG سه بار كمتر از بيماراني است كه با روش هاي عادي درمان شده اند .اين چسب بافتي نسبتاٌ به آرامي تخريب مي شود و بعد از شش ماه تقريباٌ  %36  درصد از پليمر PEG باقي مي ماند .