پوسیدگی
پوسيدگي با فعاليت ميكروبهاي داخل دهان در سطح دندان شروع مي‌شود و بتدريج به داخل لايه‌هاي دندان نفوذ مي‌كند. وقتي پوسيدگي فقط روي ميناي دندان باشد مي‌توان با رعايت بهداشت و درمانهاي‌ساده پوسيدگي را مهار كرد در غيراينصورت پوسيدگي به آرامي به داخل عاج و از آنجا به مغز دندان نفوذ مي‌كند.
پوسيدگي ممكن است از هرسطح دندان شروع شود ولي شروع پوسيدگي در سه محل به ترتيب زير شايعتراست :
1. شيارهاي سطح جونده
2. سطح بين دنداني
3. طوق دندان
چهار شرط لازم براي ايجاد پوسيدگي
1. مستعد بودن ميناي دندان و ضعيف بودن آن در مقابل اسيد .
2. وجود پلاك هاي ميكروبي : وقتي از دندانها بخوبي مراقبت نشود ميكروبها با مواد موجود در بزاق‌دهان لايه نرم - بيرنگ و چسبنده‌اي را تشكيل مي‌دهند كه برروي دندانها مي‌چسبد اين لايه را پلاك‌ميكروبي مي‌نامند .
3. وجود مواد قندي در دهان .
4. زمان : طول مدتي كه لازم است تا پوسيدگي ايجاد گردد .
باكتريهاي موجود در پلاك از مواد قندي غذاها تغذيه مي‌كنند و در جريان اين كار اسيد توليد مي‌شود .اسيد توليدشده ميناي دندان را كه يك ماده آهكي است حل مي‌كند و پوسيدگي ايجاد مي‌گردد .
پلاك ميكروبي + مواد قندي --> اسيد --> پوسيدگي
پوسيدگي دنداني تقريبأ به اندازه سرماخوردگي شايع مي‌باشد بنابر اين براي جلوگيري از پوسيدگي بايد :
- استفاده از نخ دندان
- حذف يا كنترل مواد قندي
- افزايش مقاومت دندان با استفاده از نفوذ فلورايد به داخل ساختمان دندان
بزاق يا آب دهان ، تا حدود زيادي مانع از پوسيدگي دندانها مي‌گردد . چون در حين خواب ، تراوش بزاق بمقدار زياد كاهش مي‌يابد لذا تاثير حفاظتي آن براي دندانها به حداقل مي‌رسد. اگر روزانه 2 بار مسواك بزنيم و سپس با نخ دندان فواصل بين دنداني را تميز كنيم در پيشگيري ازپوسيدگي دندانها تاثير بسيار زيادي خواهد داشت . خمير دندان فلورايددار ميزان پوسيدگي دندانها را به مقدار 15 الي 30 درصد كاهش مي‌دهد .
توجه داشته باشيد كه هيچ وقت مسواك خيس را در جعبه سر بسته نگذاريد چون مرطوب ماندن مسواك باعث رشد ميكروبها در آن مي‌شود .
مناسب ترين روش جهت پاك كردن سطوح بين دنداني استفاده از نخ دندان مي‌باشد . تاثير نخ دندان براي تميزكردن دندانها و پيشگيري از پوسيدگي دندانها از اهميت زيادي برخوردار بوده و مكمل مسواك‌است . وقتي فاصله دو دندان خيلي كم است مسواك قدرت تفوذ به آن را ندارد در اين موارد نخ دندان‌با عبور از بين دندانها ذرات ريز غذايي بين آنها را خارج كرده و فاصله بين دنداني را تميز مي‌كند بنابر اين استفاده روزمره از نخ دندان در حفظ سلامتي دندانها تاثير زيادي دارد .
هر دندان پوسيده يك يا چند مورد از علامتهاي زير را دارد :
- تغيير رنگ ميناي دندان (در محل پوسيدگي مينا قهوه‌اي يا سياه رنگ مي‌شود)
- سوراخ شدن دندان در محل پوسيدگي
- حساس بودن يا درد گرفتن دندان در موقع خوردن غذاهاي سرد ، گرم ، ترش يا شيرين
- حساس بودن يا درد گرفتن دندان وقتي كه دندانها را روي هم فشار مي‌دهيم
- بوي بد دهان
اگر احساس مي‌كنيد در دوران بارداري پوسيدگي دندانها بيشتر شده است به دليل اين مي‌باشد كه مشغله شما در اين دوران زياد است و از پرداختن به بهداشت دهان و دندانتان غافل شده‌ايد و يا اينكه غذاهاي قندي را به دفعات مصرف مي‌كنيد. ضمنأ تغييرات هورموني در اين دوران پوسيدگي را افزايش مي‌دهد .خانمهاي باردار اگر نياز به درمان دندانپزشكي داشته باشند بهتر است در طول ماه چهارم تا ششم حاملگي‌انجام شود .
کارشناسی ارشد بیومتریال