بزاق مایعی نسبتاً غلیظ و محافظ دهان می باشد که در انسان در عرض 24 ساعت 1 تا 5/1 لیتر در دهان ترشح میشود و منابع ترشح آن در دهان شامل غدد بزاقی اصلی و فرعی می باشد .

غدد بزاقی اصلی شامل

 1 - غدد پاروتید یا بناگوشی ( 20% بزاق )

 2 ـ غدد تحت فکی در کف دهان ( 65 % بزاق )

3 ـ غدد زیر زبانی در زیر زبان ( 8% بزاق ) می باشد و  بمقدار خیلی کمتر ( 7% بزاق ) غدد بزاقی فرعی در لبها ، گونه ها ، زبان و کام و توسط مجاری غدد ، بزاق ترشح میشود .

محرکهای ترشح آن شامل محرکهای چشایی ( مزه های 4 گانه ) ، حرارتی ، عصبی ( بو و دیدن غذا ) و مکانیکی می باشد .ترکیبات بزاق شامل 99% آب و 1% مواد آلی و معدنی است وزن حجمی آن بین 002/1
 تا 001/1 بوده ، PH یا اسیدیته آن بین 7/6 تا 4/7 ( قلیایی ) می باشد که کاهش آن به
 5/5 و کمتر تجزیه مینا و هیدروکسی آپاتیت آن شروع میشود .

اعمال بزاق شامل

 1 - شستشوی مکانیکی دندانها و لثه ها که در هنگام جویدن ترشح آن تا 10 برابر میشود و مواد و خرده های غذایی و میکروبها توسط بزاق از دهان خارج شده و بلعیده میشود .

2 - سیستم خنثی کنندگی یا بافری بزاق توسط یونها و املاح موجود در آن برای کاهش مواد اسیدی و ترش خورده شده

 3 ـ خاصیت باکتری کشی بزاق با کمک آنزیمها

 4 ـ گلیکوپروتئینهای بزاقی برای هضم و چسباندن مواد غذایی بهم و تشکیل لقمه های قابل بلع

  5 ـ عمل دفاعی با ایمونو گلوبولینهای موجود در آن .

بنابراین هر گونه کاهش در ترشح بزاق بعلت بیماریهای عمومی ، وجود سنگها و اختلال
 در ترشح غدد بزاقی ایجاد خشکی دهان ، و بتدریج التهاب لثه و پوسیدگی دندانها
 را ایجاد می کند .